TPL_GK_LANG_IS_LOADING
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.ksztalcenie-ustawicznegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.poradnictwo-zawodowegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.rynek-pracygk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.ksztalcenie-zawodowegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.projekty-efsgk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.technologie-informacyjnegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.recenzjegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.wywiadygk-is-91.jpglink

Kwestionariusz Predyspozycji Zawodowych – Marta Łuczak

Szkolni doradcy zawodowi często wskazują, że w ich pracy z uczniami brakuje narzędzi diagnostycznych, które uczyniłyby proces doradczy bardziej efektywnym. Katedra Historii Wychowania i Pedeutologii Wydziału Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego, w ramach projektu „Wsparcie metodyczne procesu rozpoznawania predyspozycji zawodowych uczniów”, opracowała narzędzie, które być może okaże się znaczącym wsparciem dla doradców.

Konferencja pt. „Orientacja zawodowa i wybór zawodu w praktyce edukacyjnej - prezentacja założeń koncepcyjnych i interpretacyjnych nowych narzędzi do rozpoznawania predyspozycji zawodowych uczniów” odbyła się 28 października w Łodzi. Zostało na niej zaprezentowane narzędzie diagnostyczne „Kwestionariusz Predyspozycji Zawodowych – wersja do samobadania”, wypracowane w ramach zrealizowanego projektu. Dostarczenie doradcom zawodnym profesjonalnego narzędzia do badania predyspozycji uczniów pozwoliło na realizację celu projektu, którym było wsparcie uczniów w procesie wyboru przyszłego zawodu.

Kwestionariusz Predyspozycji Zawodowych opiera się o teorię Johna Hollanda. Jest przeznaczony do określenia predyspozycji zawodowych uczniów – preferencji, zdolności, zainteresowań, kompetencji, zachowań i cech osobowych, które są charakterystyczne dla typów osobowości uwzględnionych w teorii Hollanda - realistycznego, badawczego, artystycznego, społecznego, przedsiębiorczego, konwencjonalnego. Typy osobowości odpowiadają środowiskom pracy. Pracując we właściwym dla siebie środowisku pracy, ludzie mają możliwość wykorzystywać swoje umiejętności i cechy charakteru, spełniać się w preferowanej roli społecznej zgodnie z własnymi wartościami.

Kwestionariusz Predyspozycji Zawodowych – „Wersja do samobadania” jest dostępny w wersji „papierowej” i komputerowej. Obie posiadają taką samą instrukcję oraz taki sam układ pytań (kwestionariusz zawiera 36 twierdzeń). Twierdzenia zawarte w Kwestionariuszu tworzą sześć skal, które odnoszą się do sześciu typów osobowości zawodowej opracowanych przez J. Hollanda. Opracowano cztery wersje kwestionariusza dla czterech grup wiekowych: uczniów szkoły podstawowej (uczniów klasy III i klasy VI), dla uczniów gimnazjum i dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Narzędzie jest zbudowane w sposób prosty i przejrzysty, a wyniki obliczane są w nieskomplikowany sposób. Kwestionariuszem mogą posługiwać się osoby nieposiadające wykształcenia psychologicznego.

Pomimo tego, że Kwestionariusz jest wypełniany samodzielnie przez ucznia, bez obecności doradcy, autorzy narzędzia podkreślają, że dopełnieniem procesu samobadania jest zalecane spotkanie z doradcą zawodowym w celu pogłębienia analizy interpretacji wyników. Doradca zawodowy, posiadając wiedzę z zakresu rozwoju człowieka oraz teorii J. Hollanda, jest w stanie dokonać szczegółowej interpretacji wyników. We właściwszy sposób oceni, zweryfikuje i odpowiedzialnie rozstrzygnie wyniki. Szczegółowa analiza rezultatów umożliwia doradcy zawodowemu uzyskanie informacji na temat samooceny, samowiedzy i samoświadomości badanego w odniesieniu do predyspozycji zawodowych oraz środowiska zawodowego, z którymi uczeń może wiązać swoją przyszłość edukacyjno-zawodową. Istotne jest, aby doradca zawodowy pamiętał, że wyniki uzyskane w Kwestionariuszu są tylko elementem diagnozy i nie mogą być jedyne w formułowaniu predyspozycji zawodowych ucznia. Pełna diagnoza uwzględnia bowiem wiele innych czynników zewnętrznych i wewnętrznych.

Autorzy Kwestionariusza podkreślają, że zestaw narzędzi diagnostycznych należy postrzegać jako dodatkowy instrument możliwy do zastosowania w procesie doradczym. Nie powinien on służyć przedwczesnej selekcji uczniów i przez to zaburzać ich rozwoju. Wyniki uzyskane po wykonaniu samobadania mają raczej skłonić uczniów do dalszego rozwijania swoich zainteresowań i do poszukiwania nowych obszarów. Interpretacja wyników uzyskanych na podstawie osiąganych wyników nie może być traktowana jako gotowe rozstrzygnięcie o dalszych krokach na drodze edukacyjno-zawodowej. Wykonując badanie i przeprowadzając analizę wyników należy pamiętać, że odnoszą się one do aktualnej sytuacji rozwojowej, a diagnozowane predyspozycje mogą się zmieniać. Nowe zainteresowania i predyspozycje, które początkowo nie były wykazywane, mogą ujawnić się na dalszym etapie rozwoju ucznia.

Marta Łuczak
Wydział Poradnictwa Zawodowego
KOWEZiU
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Artykuł został opracowany na podstawie publikacji: Kwestionariusz Predyspozycji Zawodowych. Podręcznik., pod red. M. Kuleszy i E. Kos, Łódź 2010, dostęp online: http://rozpoznawanie-predyspozycji.uni.lodz.pl/