TPL_GK_LANG_IS_LOADING
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.ksztalcenie-ustawicznegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.poradnictwo-zawodowegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.rynek-pracygk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.ksztalcenie-zawodowegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.projekty-efsgk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.technologie-informacyjnegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.recenzjegk-is-91.jpglink
http://edukator.koweziu.edu.pl/modules/mod_image_show_gk4/cache/kategorie.wywiadygk-is-91.jpglink

Wyniki badań ankietowych na temat występowania przemocy wśród uczniów klas IV szkół podstawowych w mieście i gminie Siedlce. Część II - Danuta Goławska

Nauczyciele nie zawsze zauważają akty przemocy wśród uczniów, a jeśli już zauważają to nie zawsze na nie reagują. Zainteresowanie się tym problemem, poznanie rodzajów i przyczyn przemocy oraz możliwości wsparcia osób nią dotkniętych, pomaga walczyć z przemocą na terenie szkół.

Danuta Goławska
starszy specjalista ds. programów zdrowotnych i promocji zdrowia
Mazowieckie Centrum Zdrowia Publicznego
Oddział Terenowy w Siedlcach
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

2. Wnioski

  1. Przemocy wobec innych uczniów nigdyzawsze nie stosuje 73,4% (612) uczniów - 39,6% (330) dziewcząt i 33,8% (282) chłopców w stosunku do ogółu badanych (834 - 100%), 86,6% dziewcząt w odniesieniu do odpowiedzi dziewcząt (381 - 100%) i 62,2% chłopców w stosunku do odpowiedzi chłopców (453 - 100%).
  2. Słabszym pomaga zawsze 48,7% (407) uczniów - 25,6% (214) dziewcząt i 23,1% (193) chłopców w odniesieniu do ogółu badanych (836 - 100%), 56,5% dziewcząt w stosunku do odpowiedzi dziewcząt (379 - 100%) i 42,2% chłopców w odniesieniu do odpowiedzi chłopców (457 - 100%).

Dyskusja

Tak wiele czynników ma wpływ na życie dzieci i młodzieży, że często jest to przyczyną ich wyobcowania we własnym środowisku, co może przyczyniać się pośrednio do wystąpienia przemocy zarówno wśród rówieśników, jak i wobec młodszych dzieci. Wśród przyczyn stosowania przemocy do najczęściej wymienianych należą: wpływ rówieśników, mass media (np. telewizja), jak również gry komputerowe. Zaś w małym stopniu postrzega się uwarunkowania zachowań agresywnych we własnych predyspozycjach i cechach charakterologicznych [6]. Bardzo często te dzieci, które są sprawcami, są także ofiarami przemocy. Dlatego walkę z przemocą należy uznać za element ochrony praw podstawowych uznanych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej i towarzyszących jej wyjaśnieniach, pamiętając, iż w jej ramach uznane jest m.in. prawo do godności, równości i solidarności [7].

Przemoc interpersonalna wśród dzieci i młodzieży jest zjawiskiem społecznym, występującym w różnym nasileniu, prawie we wszystkich szkołach i krajach. W roku szkolnym 1997/98 w Polsce ofiarą przemocy użytej przez innych uczniów co najmniej jeden raz było 29% młodzieży, prawie tyle samo (28%) uczestniczyło w dręczeniu innych. Zdecydowanie częściej ofiarami przemocy są chłopcy (35%), niż dziewczęta (24%). Zarówno ofiary, jak i sprawcy przemocy to w większości dzieci i młodzież na wsi (35%), w mieście (27%) [8, 9].

Na podstawie badań z 2005 roku stwierdzono, że 14,7% uczniów jest ofiarami, zaś 27,4% sprawcami dręczenia. Biorąc pod uwagę, że uczniowie występują często jako ofiary i sprawcy, to z przemocą zetknęło się 35,3% ankietowanych uczniów, w tym chłopcy częściej (43%), niż dziewczęta (32,1%). Odsetek młodzieży, która ma kontakt z przemocą jest większy w szkołach podstawowych i gimnazjalnych, niż ponadgimnazjalnych [8].

Z badań przeprowadzonych przez autorkę tego artykułu wśród uczniów klas IV szkół podstawowych w mieście i gminie Siedlce wynika, że czasami przemocy wobec innych nie stosuje 16,1% (134) uczniów; czasami nie używa jej 12,4% (103) chłopców i 3,7% (31) dziewcząt. Czasami przemocy nie używają w stosunku do innych osób dzieci mieszkające na wsi (18,9%) i w mieście (15,2%).

Wyniki międzynarodowych badań nad zachowaniami zdrowotnymi młodzieży szkolnej Health Behaviour In School-aged Children (HBSC) przeprowadzonych w 2006 roku (luty -marzec) wśród jedenasto-, trzynasto- i piętnastolatków wskazały, że 30,3% jedenastolatków było dręczonych w szkole w ciągu ostatnich dwóch miesięcy od dnia badania. W tej grupie częściej dręczeni byli chłopcy (36,5%), niż dziewczęta (24,4%). Młodzież, która dręczyła innych w tej grupie wiekowej stanowiła 28,4%, odpowiednio chłopcy - 39,8%, dziewczęta - 17,6%. Zarówno sprawca, jak i ofiara, częściej była wśród chłopców w mieście, niż na wsi [10].

Z badań przeprowadzonych w Łodzi w 2001 roku wynika, że 19% badanych potwierdziło fakt bycia ofiarą w szkole. W tym przypadku ofiarami przemocy częściej byli chłopcy (24%), niż dziewczęta (15%). W grupie dwunastolatków zarówno sprawcą, jak i ofiarą przemocy bardzo często był rówieśnik [8, 6].

Przemocy doświadczają uczniowie młodsi i to oni są ofiarami, a jednocześnie sprawcami w swojej grupie rówieśniczej i w stosunku do młodszych. Odsetek młodzieży w Polsce (29%), która doznała przemocy w szkole był niższy, niż średni odsetek dla 29 krajów świata (39%). Najczęściej przemocy doznawali uczniowie na Litwie (69%) i w Danii (50%), następnie w Kanadzie (35%), a najrzadziej w Szwecji (16%) i Anglii (23%) [8].

Przemoc w środowisku szkolnym nie jest zjawiskiem nowym, ale w niektórych krajach (Skandynawia, Wielka Brytania i Australia) dopiero od 30 lat są prowadzone badania i wdrażane programy interwencyjne [7, 9].

Z badań przeprowadzonych przez autorkę tego artykułu, jak i wielu innych, wynika że zarówno ofiarami, jak i sprawcami przemocy najczęściej są chłopcy. Dzieci nie tylko są ofiarami i sprawcami przemocy, zawszeczęsto pomagają słabszym (78,3%). Pomoc słabszym częściej (zawszeczęsto) niesiona jest przez uczniów mieszkających w mieście (79,6%).

Z wielu badań wynika, że działania w zakresie zachowań prozdrowotnych powinny być powadzone wielosektorowo poprzez szeroko rozumianą edukację zdrowotną różnych podmiotów. Wychowanie zdrowotne odgrywa ogromną rolę w rodzinie i szkole. We współczesnym świecie zachowanie zdrowia wymaga dokonywania właściwych wyborów. Działania indywidualne są najczęściej związane ze stylem życia, podczas gdy zmiany warunków życia są zależne od działań zbiorowych. Należy jednak podkreślić, że zmiana zachowań zdrowotnych jest procesem długotrwałym i szczególnie u dzieci zależy od wzorców tworzonych, a także od rodziców, rówieśników, nauczycieli i innych osób stanowiących wzór, środków masowego przekazu i reklam. Dlatego też działania, które mają bezpośrednio lub pośrednio wpływ na zdrowie i samopoczucie dzieci powinny być skierowane szczególnie do rodziców, ponieważ to oni mają bezpośredni wpływ na styl życia dzieci poprzez rolę, jaką pełnią w procesie wychowania; a szkoła i inne podmioty powinny współpracować i uzupełniać się wzajemnie w tym procesie. W związku z tym wszyscy od najmłodszych lat powinni mieć świadomość, że za własne zdrowie, a także w dużej mierze za własne samopoczucie, odpowiedzialność w bardzo dużym stopniu ponosimy sami.

Wnioski

  1. Istnieje przemoc wśród dzieci.
  2. Dzieci nie zawsze pomagają słabszym.